Masterplan voor de ontwikkeling van 24 eco-woningen in Kalmar, Zweden. De visie van P·A op de ontwikkeling van het terrein benadrukt ‘werkelijke duurzaamheid’ in plaats van ‘imago-duurzaamheid’, waarbij de ingrediënten ‘smart building’, ‘smart urban planning’ en ‘community’ elkaar versterken.

De stad Kalmar, 400 kilometer ten zuiden van Stockholm, lonkt naar een duurzaam imago. Drie bureaus waaronder P·A, zijn gevraagd een visie te formuleren op de ontwikkeling van een ensemble van eco-woningen in het middensegment.

Naast de wijdverbreide duurzaamheid op gebouwniveau (warmtetransmissie, gebouwuitstoot, duurzame energieopwekking ed), in de visie aangeduid als ‘smart building’, introduceert P·A twee gebouwoverstijgende begrippen: ‘smart urban planning’ en ‘community’. Hiermee daagt P·A de stad Kalmar uit verder te durven denken dan de ‘wassen eco neus’. ...

Het perceel waarop de 24 woningen gerealiseerd worden ligt in de periferie van een nieuwbouwwijk en vormt de schakel tussen de wijk, de vrije natuur en een park. De door de Gemeente voorgeschreven verkaveling negeert vreemd genoeg deze strategische ligging: de toegangsweg naar het perceel loopt dood op de beide flanken van het perceel, waardoor de wijkbewoner van de natuur van de afgeschermd wordt.

Om de breuk tussen woonwijk en natuur op te heffen voorziet het verkavelingsplan van P·A in een collectieve groene zone voor de bewoners van het perceel die tevens dient als een publiek toegankelijke schakel tussen de woonwijk, de natuur en het stadspark. In deze ‘eco-space’ is ruimte voor voorzieningen en collectieve activiteiten die de duurzaamheid van de totale ontwikkeling bevorderen. De eco-space herbergt onder meer een zwem vijver (local fun), een wind turbine, moestuinen, broeikassen en ruimte voor sport, spel en gezamenlijk recreëren, oftewel ‘community’. ...

Op gebouwniveau is ingezet op een zon- en seizoensgebonden oriëntatie van de bouwmassa’s; de begane grond volgt de verkaveling van het perceel, terwijl de verdieping zich richt op de zon. Dit uitgangspunt genereert ruimtelijkheid en privacy op de betrekkelijk kleine kavels, zorgt voor diversiteit in woningtypologie en garandeert een energiezuinige exploitatie van de woning.

In het compacte hart van de ten opzichte van elkaar gedraaide bouwlagen, bevinden zich de technische installaties waardoor het energiegebruik van de woning gering is en de woningen flexibel gebruikt kunnen worden. De leefruimtes kunnen vrijelijk uitgewisseld worden, afhankelijk van de individuele wens van de bewoner of het betreffende jaargetijde. ...

De twee bouwlagen worden geprefabriceerd waardoor minder het aantal transportbewegingen afneemt en minder bouwafval ontstaat. De kruisvormige stapeling van de bouwlagen zorgt voor levensloopbestendigheid; twee starters kunnen op en/of onder de woning in de toekomst gemakkelijk een uitbreiding van hun woning realiseren.