Herontwerp van een curieus object in de binnenstad van Utrecht. De verborgen potentie van het huis en een hoog ambitieniveau van de opdrachtgever, hebben geresulteerd in een grondige verbouwing waarbij het object is gestript tot het casco: vijf aaneengeschakelde arbeiderswoningen. In het nieuwe ontwerp is de indeling van de plattegrond consequent gerelateerd aan deze vijf beuken. Het hart van de woning wordt gemarkeerd door een grote vide waarin een spectaculaire loopbrug gehangen is.

Het pand aan de Adelaarstraat te Utrecht bestaat uit vijf beuken van 6,5 bij 3,5 meter. In vroeger tijden was iedere beuk een afzonderlijke arbeiderswoning, bestaande uit een begane grond en een verdieping onder de mansardekap. Elk van de vijf woningen had een vloeroppervlak van zo´n 32 vierkante meter en bood plaats aan een volledig arbeidersgezin.

Door de mansardekap, de spantconstructie en het feit dat de huisjes zijn samengevoegd, ...

vertoont het pand veel gelijkenis met de typologie van een boerderij. Ook de merkwaardige verschijning van de blinde straatgevel van het pand is vanuit de historie te verklaren. Voordat de Adelaarstraat werd aangelegd, werd het pand ontsloten vanaf de achterzijde. Rug aan rug stonden aan de langsgevel van de Adelaarstraat nog eens vijf eenzijdig georiënteerde woningen.

Tegenwoordig wordt het huis ontsloten vanaf de beide koppen. Aan de achterzijde, over de volle breedte van het huis, ligt een tuin met een diepte van drie meter. Doordat de bestaande situatie het resultaat is van enkele decennia van verbouwingen, veranderingen en toevoegingen, ontbeerde de plattegrond iedere vorm van hiërarchie. De verschillende programma onderdelen waren inefficiënt in de plattegrond geprojecteerd en hadden geen duidelijke identiteit...

In het nieuwe voorstel is de indeling van de plattegrond consequent gerelateerd aan de vijf beuken; de eerste twee beuken zijn gereserveerd voor de woonkamer, de derde voor een eet- en werkruimte, de vierde voor de keuken en de laatste beuk is bestemd voor service gerelateerde functies zoals bijkeuken, toilet en cv/wasruimte.

De twee entrees op de koppen zijn behouden, maar hebben in het nieuwe plan een duidelijke hiërarchie; de ‘achterentree’ is gekoppeld aan de servicebeuk, terwijl de formele entree aan het binnenplaatsje is gelegd. Het plaatsje vormt een intermediair tussen het openbaar gebied en de private buitenruimte. Door deze bufferwerking kan als overgang tussen buiten en binnen worden volstaan met een open portaaltje dat als een doosje in de woonkamer is gezet. Door het verplaatsen van de berging naar de andere zijde van het huis, krijgt de woonkamer een directe relatie met het binnenpleintje...

De zonering tussen woon- en eetgedeelte wordt gevormd door een haard met een vuurplaats die aan beide zijden open is. Door het plaatsen van de trap tegen de achtergevel in de keukenbeuk, wordt de zone van formele entree, tuindeuren en trap een eenduidig verkeersgebied, waaraan de verschillende woonfuncties gekoppeld zijn.

Het middelste stramien, het hart van de plattegrond, wordt gedomineerd door een riante tafel die gebruikt wordt als eet- speel- en werkplek. Doordat de verdiepingsvloer in dit stramien is weggelaten, ontstaat een hoogte van ruim 6,5 meter die wordt geaccentueerd door een vier meter hoge boekenkast. Deze ingreep maakt de omvang, de indeling en de draagconstructie van het gehele pand inzichtelijk. Grootste verdienste echter, is het scheppen van een ruimtelijke relatie tussen het programma van de begane grond en dat van de verdieping. Een spectaculaire loopbrug over de vide vormt de verbinding tussen kinderslaapkamers en ouderslaapkamer...

In de blinde gevel aan de Adelaarstraat is in het hart van iedere beuk een sparing gemaakt in de vorm van een ‘schietgat’. Door de beperkte afmetingen van de sparingen wordt het gesloten karakter van de gevel behouden en wordt de inkijk vanaf de straat beperkt. Door de sequentie en de onderlinge afstand voorzien de schietgaten de bewoner van een ‘filmische blik’ op de levendige Adelaarstraat.